Wie was Phidippides.

(of: Het verhaal over een beslissend moment in de wereldgeschiedenis.)

De situatie

In de vijfde eeuw voor Christus vond één van de grote keerpunten in de wereldgeschiedenis plaats. In deze periode was sprake van diverse oorlogen tussen de Perzen en Grieken. Het machtige, maar wrede Perzische rijk besloeg in 546 v.C. het gebied van Azië tot Egypte tot wat nu Turkije is. Dit grote rijk was ook verantwoordelijk voor de aanleg van het eerste Suezkanaal, dat de Middellandse en de Rode zee verbond.

In dezelfde tijd bestond Griekenland uit een samenstelling van verschillende stadachtige staten, genaamd polies. Deze polies waren georganiseerd volgens democratische ideeën. Athene werd uiteindelijk het grootste en meest florerende polis. Een ander groot Grieks polis, Sparta, was minder democratisch. Door een voornamelijk conservatief, streng hiërarchisch op militaire leest geschoeid regime, was Sparta echter wel een militaire macht van belang.

De Perzisch, Griekse oorlog

Het Perzische rijk was in de loop der jaren gegroeid tot aan de Middellandse zee. Tijdens deze gebiedsuitbreiding waren een aantal Griekse polies veroverd. Iona was een van deze stadstaten. Na een aantal jaren, probeerde Iona in opstand te komen tegen de Perzische overheersing. Deze opstand werd door het machtige Perzische leger direct wreed neergeslagen. Mede als gevolg van deze opstand bereidde het Perzische leger zich, rond het jaar 490 v.C., voor om Europa binnen te trekken en te veroveren. Voor deze aanval stationeerden de Perzen hun grootste legermacht, net buiten Athene in een gebied rond Marathon.

De rol van PhiDipPides

Het leger van Athene, in aantal soldaten veel kleiner dan het machtige Perzische leger, had de hulp nodig van de Griekse militairen gelegerd in Sparta. Omdat er door het oprukken van het Perzische leger zeer weinig tijd beschikbaar was, zonden de Atheense generaals PhiDipPides, een professionele koerier, naar Sparta om de benodigde hulp te vragen. Het traject van 225 km dat PhiDipPides hiervoor te voet moest afleggen, ging door zeer ruw en bergachtig terrein. Toch legde hij deze afstand af in 36 uur. Sparta was bereid om Athene te helpen, maar kon door religieuze wetten pas in actie komen bij volle maan. Dit leverde zoveel vertraging op, dat Athene er tegen de Perzen uiteindelijk toch alleen voor zou staan. PhiDipPides rende met dit teleurstellende nieuws over hetzelfde traject van 225 km terug naar Athene. Direct na ontvangst van dit bericht ging het kleine Atheense leger naar de omgeving van Marathon om de strijd met de Perzen aan te gaan..

De slag om Marathon.

Ondanks het feit dat het Atheense leger in aantal veel kleiner was (1 Atheense soldaat tegen 4 Perzische soldaten), lanceerde het een verrassingsaanval op de Perzische legermacht. Tot ieders verrassing bleek dat na deze aanval, die op dat tijdstip eigenlijk werd beschouwd als een zelfmoordactie van de Grieken, 6400 Perzische soldaten waren gedood en dat slecht 192 Atheense soldaten het leven hadden gelaten. De Perzen vluchtten naar zee en voeren in zuidelijke richting. De bedoeling van het Perzische leger was om, voordat het Griekse leger zich kon herpositioneren, een aanval op Athene te doen en deze polis te veroveren.

Opnieuw werd een beroep gedaan op PhiDipPides. Dit keer om het nieuws van de overwinning en de dreigende aanval uit zee in Athene te kunnen melden. Ondanks uitputting door zijn vorige opdracht, de loop naar Sparta en terug, nam PhiDipPides deze opdracht aan. Met een bovenmenselijke inspanning en ver voorbij de grenzen van het menselijke uithoudingsvermogen legde PhiDipPides de afstand van Marathon naar Athene (26 miles oftewel 41 kilometer en 834 meter) in 3 uur af *. Direct na de aflevering van zijn belangrijke bericht (Nike, Nike ofwel we hebben gewonnen!) stierf PhiDipPides door uitputting.

Sparta en andere Griekse staten schoten na het bericht van PhiDipPides Athene te hulp, waardoor uiteindelijk de Perzische aanval op Europa werd afgeslagen.

* Eeuwen later was de loop die PhiDipPides maakte, aanleiding voor de introductie van de Marathon tijdens de moderne olympische spelen.

Conclusie

De Griekse overwinning, mede het gevolg van de rol van PhiDipPides, is een beslissend moment geweest in de wereldgeschiedenis. Door deze overwinning was het voor een wrede oosterse mogendheid onmogelijk om wat nu Europa is te veroveren. Ook leidde de overwinning bij de Grieken tot een groot zelfvertrouwen, geloof in hun (democratische) regering en waardering voor hun eigen cultuur.

In de eeuwen die volgden op de slag bij Marathon, verspreidde de Griekse cultuur zich over een groot deel van de wereld, waardoor uiteindelijk democratische en geciviliseerde maatschappijen met eigen economische structuren ontstonden. Deze maatschappijen zijn uiteindelijk uitgegroeid tot het huidige Europa.

Voor moderne op Europees voorbeeld gebaseerde naties zoals de Verenigde Staten, Canada en de landen in het huidige Europa, geldt dat zij hun eigen ontwikkeling in de tijd rechtstreeks terug kunnen volgen tot het belangrijke moment, bekend geworden als de Overwinning bij Marathon.